TACT is meer dan beleefdheid
Tact is meer dan beleefdheid. Het is het vermogen om aan te voelen wat juist, passend en menselijk is in een bepaalde situatie — en daar ook naar te handelen.
Het woord verwijst oorspronkelijk naar aanraken of voelen. In figuurlijke zin betekent tact dus: voldoende fijngevoelig zijn om te merken hoe woorden en gedrag de ander kunnen raken.
Tact is niet zeggen wat de ander graag wil horen. Het is evenmin zwijgen uit angst voor een conflict. Het is eerlijk durven zijn, maar op een manier die de waardigheid van de ander respecteert.
Tact kan zijn…
- Iemand niet corrigeren waar iedereen bij staat, maar hem rustig en persoonlijk aanspreken.
- Een pijnlijke waarheid niet verbergen, maar ze zo formuleren dat de ander ze kan horen zonder zich vernederd te voelen.
- Niet onmiddellijk reageren wanneer boosheid, ergernis of gekwetstheid het gesprek dreigt over te nemen.
- Eerst een vraag stellen, voordat we ervan uitgaan dat we de bedoelingen van de ander al kennen.
- Een verschil van mening benoemen zonder de persoon achter het standpunt af te wijzen.
- Een grens duidelijk aangeven zonder hard, kleinerend of aanvallend te worden.
- Aanvoelen dat iemand op dat moment geen advies nodig heeft, maar vooral iemand die luistert.
- Een fout benoemen zonder de ander volledig met die fout te vereenzelvigen.
- Weten dat niet iedere gedachte uitgesproken hoeft te worden en dat niet iedere waarheid op ieder moment of in iedere vorm helpend is.
- En soms is tact eenvoudigweg even zwijgen — niet uit onverschilligheid of lafheid, maar uit respect voor wat nog geen woorden verdraagt.
Tact vraagt empathie, zelfbeheersing en moed. Want het is vaak gemakkelijker om ongeremd te zeggen wat men denkt dan zorgvuldig na te gaan hoe een boodschap bij de ander zal aankomen.
De tactvolle mens vraagt zich daarom niet alleen af:
“Heb ik gelijk?” maar ook en vooral:
“Is dit het juiste moment? Zijn dit de juiste woorden? En kan ik mijn standpunt zo verwoorden dat de ander mens mag blijven?”
Want woorden kunnen een gesprek beëindigen, maar ook een opening creëren. Ze kunnen muren optrekken, maar eveneens bruggen bouwen.
TACT is niet minder eerlijk zijn, maar menselijker eerlijk zijn.
