STIL ZIJN IS NOG NIET HETZELFDE ALS LUISTEREN
We kennen het wellicht allemaal: iemand vertelt iets, terwijl we in gedachten al ons antwoord formuleren. We zoeken een tegenargument, bedenken een oplossing of herinneren ons een eigen ervaring die we willen delen.
Dat is menselijk. Maar wanneer onze aandacht vooral naar ons eigen antwoord gaat, kunnen we missen wat de ander probeert te vertellen.
De afbeelding nodigt uit om stil te staan bij vijf manieren van luisteren.
1. Ben ik vooral mijn eigen antwoord aan het voorbereiden?
Misschien ben ik al aan het adviseren, verdedigen of oordelen voordat de ander is uitgesproken.
Een vraag aan mezelf kan helpen:
“Wat probeert deze persoon mij duidelijk te maken?”
2. Hoor ik het hele verhaal, of slechts een gedeelte?
Soms dwalen onze gedachten af. Soms pikken we vooral op wat onze eigen overtuiging bevestigt.
Een nuttige zelfvraag is:
“Wat heb ik werkelijk gehoord, en wat heb ik zelf ingevuld?”
3. Begrijp ik wat de ander bedoelt?
Dat kunnen we toetsen door de kern in eigen woorden terug te geven, met aandacht voor woorden die voor de ander belangrijk zijn.
“Als ik je goed begrijp, zeg je dat… Wat mis ik nog?”
“Wat bedoel je precies met…?”
Zo krijgt de ander ruimte om aan te vullen of ons te corrigeren.
4. Begrijp ik hoe de ander dit beleeft?
Naast de inhoud verdient ook de emotionele ervaring aandacht. We kunnen iets vermoeden, maar de ander blijft degene die kan vertellen hoe het voor hem of haar is.
“Hoe was dat voor jou?”
“Ik krijg de indruk dat dit je raakt. Klopt dat, of beleef je het anders?”
Gevoelens erkennen vraagt niet dat we elke interpretatie delen.
5. Begrijp ik wat voor de ander wezenlijk is?
Achter een meningsverschil kunnen zorgen, waarden of behoeften schuilgaan die nog weinig ruimte kregen.
“Wat maakt dit voor jou zo belangrijk?”
“Wat zou je willen dat ik hierover vooral begrijp?”
We hoeven het antwoord niet te raden. We kunnen uitnodigen, luisteren en respecteren wat iemand wel of niet wil delen.
Deze vijf manieren vormen een reflectieschema. In één gesprek kunnen we ertussen bewegen.
De vragen zijn mogelijkheden: kies er één die past en geef vervolgens tijd en aandacht aan het antwoord.
Goed luisteren vraagt bereidheid om je eerste begrip te laten aanvullen, verdiepen of corrigeren.
