Vrijdag Familiebedrijven
Van Hōshi Ryokan tot Les Hénokiens…
Vorige week schreef ik over Hōshi Ryokan, de Japanse familieherberg die al sinds 718 bestaat en vandaag door de 46ste generatie wordt geleid.
Het artikel bracht heel wat mooie reacties op gang. Daar ben ik bijzonder dankbaar voor.
Kort daarna verscheen in De Tijd een bijzonder boeiend opiniestuk van prof. Anneleen Michiels (UHasselt) met als titel "Wat we van Japan kunnen leren."
Wat mij daarin vooral aanspreekt, is haar centrale boodschap.
De grootste les van Japan is misschien niet dat sommige familiebedrijven meer dan duizend jaar bestaan. De grootste les is dat zij leren denken in generaties.
- Niet in kwartalen.
- Niet in legislaturen.
- Maar in verantwoordelijkheid tegenover de generaties die na ons komen.
Tegelijk brengt Anneleen een belangrijke nuance aan.
"Echte duurzaamheid betekent niet dat je iets koste wat kost in leven houdt, maar dat je het LEVEND houdt."
Een familiebedrijf moet zich blijven vernieuwen om ook voor de volgende generatie relevant te blijven.
Continuïteit zonder vernieuwing leidt uiteindelijk niet tot duurzaamheid, maar tot stilstand.
Die gedachte verdient het om lang te blijven nazinderen.
Ook Louis Cauffman bezorgde mij een bijzonder interessante aanvulling. Hij wees mij op Les Hénokiens, een exclusieve internationale vereniging van familiebedrijven die al minstens 200 jaar bestaan én nog steeds door de stichtersfamilie worden gedragen. Wereldwijd telt deze vereniging vandaag slechts 56 leden.
Enkele opmerkelijke voorbeelden zijn:
- Barovier & Toso – sinds 1295 – Murano-glas. (Italië)
- Gekkeikan – sinds 1637 – sakebrouwerij. (Japan)
- Hugel & Fils – sinds 1639 – wijnbouw. (Frankrijk)
- Van Eeghen – sinds 1662 – internationale handel. (Nederland)
Ook België is vertegenwoordigd met D'Ieteren (1805) en J.D. Neuhaus (1745).
Wat deze ondernemingen met elkaar verbindt, is niet hun leeftijd.
Het is hun vermogen om waarden, vakmanschap, ondernemerschap én verantwoordelijkheid generatie na generatie levend te houden.
Dat brengt mij nog bij een laatste gedachte.
We spreken vandaag veel over start-ups, scale-ups en unicorns. Misschien zouden we in Europa ook wat vaker mogen spreken over stay-ups.
Familiebedrijven die niet alleen succesvol worden, maar er ook in slagen om generatie na generatie onafhankelijk, vernieuwend en maatschappelijk relevant te blijven.
Misschien wordt de echte rijkdom van Europa niet alleen bepaald door het aantal nieuwe ondernemingen dat ontstaat, maar ook door het aantal familiebedrijven dat we erin slagen te behouden.
Niet omdat een verkoop aan een buitenlandse groep per definitie verkeerd zou zijn. Vaak is dat een uitstekende strategische keuze. Maar Europa heeft óók nood aan ondernemingen die hun vakmanschap, waarden en langetermijnvisie over generaties heen weten te bewaren én te vernieuwen.
Tot slot nog een mooi detail.
Dankzij een tip van Veerle Wullaert ben ik verder gaan zoeken naar het verhaal van Hōshi Ryokan.
Na het overlijden van de beoogde mannelijke opvolger bereiden de eigenaars de overdracht voor aan hun dochter Hisae Hōshi. Als die opvolging wordt voltooid, wordt zij de eerste vrouwelijke leider in de meer dan 1.300-jarige geschiedenis van het familiebedrijf.
Wat een prachtig symbool.
Zelfs één van de oudste familiebedrijven ter wereld toont dat traditie en vernieuwing perfect hand in hand kunnen gaan.
Juist wie zijn waarden bewaart, durft ook zijn tradities te vernieuwen.
Misschien is dát wel de mooiste les die Japan ons kan leren.
Het volledige opiniestuk van prof. Anneleen Michiels in De Tijd is absoluut een aanrader. Wat we van Japan kunnen leren | De Tijd
Meer informatie over Les Hénokiens vindt u op: https://www.henokiens.com
Hartelijke dank aan prof. Anneleen Michiels, Louis Cauffman en Veerle Wullaert om dit gesprek verder te verrijken.
"Een familiebedrijf wordt niet uitzonderlijk omdat het oud is. Het wordt uitzonderlijk omdat elke generatie de verantwoordelijkheid opneemt om het sterker, relevanter en toekomstbestendiger door te geven dan zij het zelf heeft ontvangen."
Vorige artikel: 26/06/2026 | EDDIS | Eddy's Dagelijks Doordenkende Inspirerende Spreuken | Eddy Claesen
