Rekeningen… filmpje
Omdat er heel wat mooie en positieve reacties kwamen van spreukenliefhebbers op de EDDIS-rubriek ‘Vrijdag – Psychologie’ – De rekening tussen mensen, en omdat sommigen het jammer vonden dat ze het bijhorende filmpje niet konden bekijken, voeg ik hierbij nog het volgende toe:
▪ een korte bijkomende toelichting over de ‘roulerende rekening’, en
▪ onderaan de originele link naar het filmpje (in het Frans).
Hartelijk dank voor de vele warme reacties. En voor morgen: alvast een heel fijn weekend gewenst.
De roulerende rekening is een centraal begrip in de contextuele therapie van de Hongaars-Amerikaanse psychotherapeut Ivan Boszormenyi-Nagy. Het beschrijft hoe onverwerkte pijn, onverwerkte emotionele schulden, onrecht of tekorten uit de ene generatie onbewust worden doorgegeven aan en 'verhaald' op de volgende generatie.
Wie onrecht is aangedaan, laat onbewust anderen (vaak eigen kinderen) de 'prijs' betalen.
Hoe het werkt
Het mechanisme draait om een verstoorde balans tussen geven en ontvangen binnen een familie:
- Onverwerkt onrecht: Wanneer een ouder in diens eigen jeugd tekort is gekomen (bijvoorbeeld onverwerkte pijn, zoals misbruik, verwaarlozing of een gebrek aan liefde, veiligheid of erkenning), ontstaat er een 'tegoed' dat nooit is ingelost.
- Verschuiving van de schuld: Omdat de ouder dit tekort niet meer bij de eigen ouders kan ophalen, wordt de rekening onbewust gepresenteerd aan de eigen kinderen (volgende generatie) of partner en dat spreek men van Intergenerationele overdracht.
- Destructief recht: Mensen die beschadigd zijn, beschadigen vaak (onbewust) zichzelf of anderen. Ze voelen het 'recht' om anderen (vaak onschuldigen) met destructief gedrag slecht te behandelen of te claimen, omdat hen onrecht is aangedaan.
- Herhaling: Het kind dat nu 'betaalt' voor het verleden van de ouder, bouwt zelf ook weer een tekort op, waardoor het patroon zich in de volgende generatie kan herhalen.
Voorbeelden
- Parentificatie: Een kind moet voor de emotionele behoeften van de ouder zorgen omdat de ouder dat zelf nooit heeft gehad. Het kind kan hierdoor niet echt 'kind' zijn.
- Onbereikbaarheid: Een ouder die emotioneel verwaarloosd is, kan zelf geen emotionele nabijheid bieden, waardoor het kind ook weer met een emotioneel tekort opgroeit.
Het doorbreken van de cirkel
Het doorbreken van deze patronen binnen de familie verreist bewustwording, vaak ondersteunt met goede therapeutische hulp.
De rekening blijft namelijk "rouleren" totdat iemand de pijn erkent en de cirkel doorbreekt door de verantwoordelijkheid te nemen. Om de roulerende rekening te stoppen, is het nodig om – met desnoods met hulp - de balans van geven en ontvangen te herstellen via contextuele therapie.
Dit gebeurt door:
- Inzicht te krijgen in de (onbewuste) loyaliteiten en de geschiedenis van het gezin van herkomst.
- Het ‘erkennen van het onrecht’ dat is geschied, zonder de schuld alléén bij de vorige generatie te leggen.
- Verantwoordelijkheid nemen voor het eigen gedrag in het hier en nu om te voorkomen dat de rekening verder wordt doorgegeven.
