“Het is een beklemmende vaststelling: als zelfs de mensen die getraind zijn om psychische waanzin te kanaliseren het moeilijk krijgen, hoe staat het dan met de rest van ons?" Lees het opiniestuk van Marc Buelens Marc Buelens Professor-emeritus aan de Vlerick Business School.
Dit moet je zeker eens grondig lezen
Veertien jaar geleden verloor ik mijn echtgenote Ann. Ze was stressconsulente, een beroep dat toen nog iets exotisch en bijna pastoraals had. Ze probeerde overspannen managers weer te leren hun longen met lucht te vullen in plaats van met KPI’s. Ik herinner me dat ik haar vaak plaagde met een boutade die nog als een ironische overdrijving klonk: “Het komt er in deze tijd vooral op aan om niet gek te worden in een gekgedraaide wereld.” Veertien jaar later voelt die uitspraak niet langer als een spitsvondigheid, maar als een soort overlevingsstrategie.
Jaarlijks lunch ik met een ex-collega van Ann, laten we haar Sophie noemen. Sophie was onder meer gespecialiseerd in therapie voor ouders die hun kinderen zwaar mishandelen. Ze daalde af in de meest onherbergzame plekken van de menselijke ziel. Jarenlang heb ik me afgevraagd hoe ze die baan volhield zonder emotioneel te imploderen. Sophie beschikte over een interne therapeutische veerkracht die de gruwel omzette in een milde, standvastige wijsheid. Maar vorige week zag ik voor het eerst een barst in dat pantser. Ze vertelde me dat ze dreigt te bezwijken onder het gebeuk van de gekdraaiende wereld, ook al is ze nu al enkele jaren met pensioen. Haar grootste redding, zei ze, is lang genoeg naar vogels in haar tuin kijken en luisteren naar hun gezang. De vogels hoeven niets te bewijzen, ze escaleren niet.
We hebben een economie gecreëerd waarin rust een vorm van contractbreuk is geworden.
Het is een beklemmende vaststelling: als zelfs de mensen die getraind zijn om psychische waanzin te kanaliseren het moeilijk krijgen, hoe staat het dan met de rest van ons? We leven in een tijd van hyperescalatie. Kijk maar naar wat ooit ons gidsland was, de Verenigde Staten. Het uurtarief van een topadvocaat heeft er inmiddels de grens van 3.000 dollar doorbroken. Dat is 50 dollar per minuut, bijna 1 dollar per seconde, inclusief de tijd om even de keel te schrapen of een slok water te drinken. In New York staat een werkneemster voor de rechter omdat ze ontslagen werd, simpelweg omdat ze buiten de werkuren “voldoende wilde slapen”. We hebben een economie gecreëerd waarin rust een vorm van contractbreuk is geworden, terwijl de juridische architecten van dat systeem zichzelf factureren tegen tarieven die elke menselijke maat tarten.
De wereld is op veel plaatsen een surrealistisch rariteitenkabinet geworden. In dezelfde krant lezen we over de meest geavanceerde gentherapie en over de rituele orale uitzuiging bij besnijdenissen. We kijken toe hoe bonussen van topverdieners oplopen tot een niveau waarvan zelfs de meest fanatieke kapitalist zich moet afvragen of we de grens tussen ‘beloning voor ondernemerschap’ en ‘collectieve psychose’ niet allang zijn gepasseerd. En we investeren honderden miljarden in AI zonder te weten waar ons dat naartoe leidt.
Tegen die achtergrond luisterde ik naar Sophie, de vrouw die de ergste menselijke wreedheid in de ogen kon kijken, maar nu moet vluchten in het gezang van een merel om haar mentale veerkracht niet te verliezen. We beschikken over de godenkracht van AI en genetica, maar hebben nog altijd het brein van een jager-verzamelaar die doodsbang is om uit de groep te vallen. Maar misschien moeten we het geduld van Sophie niet zien als een vlucht, maar als een daad van verzet. Een bewuste keuze om de connectie met de waanzin te verbreken. De waanzin van een wereld waar een topadvocaat 3.000 dollar per uur kost en een topvoetballer miljoenen verdient door tegen een bal te trappen.
Ik houd me overeind met een milde vorm van ironie, die soms ontaardt in cynisme – sorry, lezer. Ik heb nog altijd een diep respect voor de eenvoud die we kwijtgeraakt zijn. De vogels in de tuin van Sophie kennen geen uurtarieven en malen niet om gentherapie. Ze blijven zo mogelijk ver weg van de absurde escalerende systemen die we hebben gebouwd en waar we nu, als een overprikkelde tovenaarsleerling, de controle over kwijt zijn.
De auteur is emeritus professor management aan Vlerick Business School. Marcbuelens.com
Bron Trends : 'Mentaal gezond blijven in een gekgedraaide wereld'
