Autocratiiseringsproces!
Volgens onderzoek van het Zweedse V-Dem Instituut verloopt autocratisering zelden abrupt, maar als een geleidelijk proces dat zich over meerdere jaren ontwikkelt.
De snelheid verschilt per land, maar gemeenschappelijk is dat democratische erosie vaak begint met kleine, ogenschijnlijk pragmatische verschuivingen die gaandeweg genormaliseerd worden. Of anders gezegd hoe lang duurde het voordat de Grote Leider het land overnam en de democratie geheel of deels naar de prullebak verwees.
- Turkije: Recep Tayyip Erdoğan: 10 jaar
Plausibel als grove orde van grootte.
Democratische erosie wordt vaak geplaatst vanaf ± 2013 (Gezi-protesten) tot de consolidatie na 2017 (grondwetswijziging).
Maar: afhankelijk van de gekozen startdatum.
- India: Narendra Modi: 10 jaar
Ook dit is een ruwe inschatting (sinds 2014).
V-Dem classificeert India intussen als “electoral autocracy”.
Maar het proces is geleidelijk en nog lopend.
- Servië: Aleksandar Vučić: 8 jaar
Redelijk in lijn met analyses (sinds ± 2014).
Servië wordt vaak als “competitive authoritarian” beschouwd.
- Hongarije: Viktor Orbán: 4 jaar”
Dit is te simplistisch maar niet onlogisch.
Veel onderzoekers zien de cruciale periode 2010–2014 (grondwetshervormingen, institutionele controle). Maar de evolutie begon al eerder, de man is al 16 jaar aan de macht. Momenteel zijn de verkiezingen aan de gang en wie weet is hij morgen niet méér aan de macht. We gaan onze vingers kruisen ;o)
- VS: Donald Trump: 1 jaar”
V-Dem spreekt over democratische erosie, niet over een “overname in 1 jaar”.
De VS bleef volgens V-Dem een democratie, zij het met niet te ontkennen achteruitgang.
Er is geen consensus dat autocratisering in 1 jaar plaatsvond.
Het V-Dem Instituut onderzoekt wereldwijd democratische achteruitgang (“autocratization”) en publiceert o.a. het jaarlijkse Democracy Report.
Belangrijk:
- V-Dem werkt niet met één uniforme, vaste “duur” per leider.
- Het meet graduele achteruitgang via indicatoren (media, rechtsstaat, verkiezingen, etc.).
- “Autocratisering” is dus een proces zonder scherp begin- of eindpunt.
